NORMEN

Er bestaan heel wat normen die afspraken vormen omtrent producten, diensten of processen. Sommige normen zijn verplicht (vb. wetten), andere worden vrijblijvend toegepast (vb. in contracten). Internationale normen worden gebruikt om de nationale normen te overkoepelen. Dit bevordert de uniformiteit enn duurzaamheid wereldwijd. Er zijn verschillende instellingen die normen ontwikkelen, elk zijn ze op hun eigen niveau binnen hun eigen vakgebied actief.

Het NBN (Bureau voor Normalisatie) is in België de instelling die verantwoordelijk is voor het ontwikkelen van normen. Op Europees vlak is het CEN (Comittée Européenne de Normalisation) actief, zij geven Europese normen (EN) uit die dan binnen de eigen landstaal gepubliceerd worden. Zo is er bijvoorbeeld NBN EN123. Deze norm zal in Duistland dan de code DIN EN123 dragen. Wereldwijd zijn de bekendste normen wellicht de ISO-normen.

Voor elektrische componenten en apparatuur is de International Electrotechnical Commission (IEC) toonaangevend. Ze publiceren en ontwikkelen normen maar zijn niet verantwoordelijk voor de controle op het naleven van deze normen. Voor deze taak wordt er gerekend op onafhankelijke controle organismes. In België worden normen van het IEC uitgegeven door NBN.

NORM NBN EN 62305

In januari 2006 verscheen een nieuwe internationale norm (CEI 62305). Deze heeft betrekking tot het beschermen van structuren tegen bliksem inslag. Het CENELEC (Europees Comité voor elektrotechnische normalisatie) heeft deze norm meteen overgenomen onder het nummer EN 62305. De norm EN 62305 is onderverdeeld in vier delen:

Deel 1: Algemene principes.
Dit deel handelt over de algemene principes waar men rekening mee moet houden met betrekking tot blikseminslag en de parameters die hiermee gepaard gaan.

Deel 2: Risico Management.
Het tweede deel behandelt niet zozeer de fysieke schade als wel de analyse van de risico’s. Zo kunnen er procedures worden opgesteld die het risico evalueren.  Die daarnaast ook al doel hebben de risico’s te beheersen of te reduceren tot onder de toelaatbare limiet.

Deel 3: Algemene regels.
De vereisten voor beveiliging van gebouwenen mensen door schade via blikseminslag worden in dit deel vastgelegd.  Ook mogelijke schade door aanraak- en stapspanningwordt besproken in dit deel. Deze standard dient te worden teogepast op het ontwerpen, installeren en onderhouden van de bliksembeveiliging als ook op de maatregelen de orden toegepastter bescherming tegen letsel als gevolg van spanning.

Deel 4: Interne beveiliging.
Het beveiligen van al de systemen (elektrisch- en communicatie-installaties) in gebouwen of andere structuren valt onder interen beveiliging. Hoofdzakelijk betekent dit het beveiligen tegen falen of beschadigen van apparatuur als gevolg van elektromagnetische pulsen.

Deze vier delen van de norm werden in november 2006 overgenomen in onze nationale normering onder de referentie NBN EN 62305(-1 tot -4). De norm NBN EN 62305 werd op 1 februari 2009 geregistreerd en is sindsdien van toepassing in België. Hij vervangt de vorige norm NBN C18-100 en NBN C18-300.

TECHNISCHE NOTA’S

Er bestaan een aantal technische nota’s die dieper ingaan op de specifieke beveiliging van bepaald situaties. Deze belgische (NBN) nota’s hebben de kracth van norm en dienen dan ook gevolgd te worden. Teneinde de implementatie van de nieuwe norm NBN EN 62305 te vergemakkelijken, stelde het Belgisch Elektrotechnisch Comité (ook gekend als het BEC) drie technische nota’s op:

Technische nota T023: Handleiding voor het toepassen van de nieuwe aanbevelingen van de norm NBN EN 62305 bij het beveiligen van structuren tegen blikseminslag

Technische nota T024: Aanbevelingen voor het gebruik van natuurlijke componenten (wapeningsstaal in structuren van gewapend beton, metalen gevelelementen, …) in bliksembeveilingsinstallaties

Technische nota T025: Externe geïsoleerde LPS: begrip scheidingsafstand

Er zijn daarnaast nog bijkomende technische nota’s uitgegeven die speciefiek ingaan op bepaald situaties zoals bijvoorbeeld windmolens.

DOEL VAN DE NORM NBN 62305

De norm NBN 62305 vertrekt vanuit  een risicobeoordeling en risicobeheer met als doelstellingen:

  • Bepalen of bliksembeveiliging (intern, extern of beide) nodig is of niet
  • Inschatten van de (economische) voordelen die voortvloeien uit de implementatie van veiligheidsmaatregelen
  • Bepalen welke veiligheidsmaatregels het meest aangewezen zijn, zowel intern als extern

Er gelden vier beveiligingsniveaus (I, II, III en IV) voor de structuren en/of gebouwen. Het hoogste beveiligingsniveau is niveau I, het laagste niveau IV. Zij stemmen overeen met een doeltreffende beveiliging in respectievelijk 98 %, 95 %, 88 % en 81 % van de gevallen. De norm introduceert eveneens de bliksembeveiligings specialist, een begrip dat door het Belgisch Elektrotechnisch Comité (BEC) wordt gedefinieerd in zijn Technische Nota T023.

NBN C18-100 en NBN C18-300

Sinds 1 februari 2009 geldt in België zoals hierboven gesteld de nieuwe norm NBN EN 62305. Wat is er dan van toepassing voor de oude belgische normen NBN C 18-100 en NBN C 18-300?

Deze normen:

  • Zijn ondertussen geschrapt uit de Normen catalogus
  • Wordt niet langer naar verwezen
  • Blijven in voege voor installaties die daeren van voor 1 fbruari 2009
  • Werden ingetrokken volgens de CEN-regels
  • Erkende controle organismes gebruiken deze nog steeds om installaties van voor 1 februari 2009 te inspecteren
  • Zijn dus voor hedendaages installaties NIET meer toepasbaar